Serdecznie zapraszamy do obejrzenia pierwszych filmów z przebiegu prac nad obrazem Jana Matejki Joanna d`Arc. Dzięki naszej stronie będziecie mogli śledzić na bieżąco postępy prac renowacyjnych i obserwować jak pracują najlepsi specjaliści zajmujący się konserwacją zabytków sztuki. Zapraszamy!

ZJAWISKO-wa? Joanna d’Arc – postać historyczna istniejąca w zbiorowej wyobraźni dzięki swej nieugiętej walce w obronie idei, w które wierzyła. Poświęciła życie walcząc o wolność , zdradzona i niedoceniona za życia, została uznana za bohaterkę i świętą.

Jan Matejko poświęcił kilka lat- upamiętniając jej historię – stworzył monumentalne dzieło, obraz Joanna d’Arc (Dziewica Orleańska). Choć współcześni twórcy dywagują nad jego wartością artystyczną, wielu wskazuje na symbolikę znaczeń, wizjonerstwo i poczucie misji, jakie zawierały jego prace.

Muzeum Narodowe w Poznaniu postawiło sobie za cel wielkie wyzwanie – przywrócić świetność obrazu. Prace konserwatorskie rozpoczęły się już w 2008r. Wywieziono wtedy obraz z Galerii Rogalińskiej z powodu planowanego remontu. Trwały wtedy działania by konserwatorzy mogli teraz przystąpić do dalszej pracy.

W tzw. sali „gobelinowej” na I piętrze muzeum ułożono obraz licem do dołu. W pracach malowanych na podłożu płóciennym pole obrazu otacza pas wolnego płótna (tzw. krajki), które służy do mocowania dzieła na drewnianej ramie zwanej krosnami. W przypadku obrazu Matejki pas ma szerokość od 10 do 12 cm, a ponieważ Joanna d’Arc w swoim ponad stuletnim życiu przeszła wielokrotne zdejmowanie z krosien i powtórne nabijanie, krajki nie były dobrze zachowane i wymagały napraw - dodatkowych wzmocnień i podklejenia pasami nowego płótna.

Przyszła kolej na czasochłonne i mozolne prace: na rozdarciach wklejano rzędy lnianych nitek, a w miejscach ubytków mocowano tzw. protezy – uzupełnienia wykonane z nowego płótna o splocie i grubości zbliżonych do oryginalnego, wszystko po to by techniką dostępną dziś, zbliżać się do stanu obrazu z „matejkowskich” czasów.

Później przy krajkach naklejano pasy wzmacniające( na czterech krawędziach obrazu miały długość ok. 30 m). Odpowiednio przygotowano krawędź widoczną w obrębie obrazu, by nie odznaczała się na licu, trzeba było wysnuć kilka rzędów nitek, sprawić by brzegi miały nierówny przebieg.

Tak przygotowany obraz można było zawinąć na wale, by przewieźć go z powrotem do Rogalina. Wymagało to wiele uwagi i ostrożności. Choćby dlatego, że obraz musiał być tak umocowany, aby płótno nie obsunęło się pod swoim ciężarem.

Transport obrazu pochłonął wiele wysiłku, warto wspomnieć, że obraz z wałem ważył prawie 0,5 tony z czego 50 kg samo dzieło Matejki.

W Galerii Rogalińskiej nabito go na skonstruowane wcześniej specjalnie dla tego obrazu, krosno samonaprężające i przystąpiono do podniesienia dzieła. I tu potrzeba było dużego skupienia, urzeczywistniona wizja Matejki, oprócz swojej wielkiej wagi, ma także znaczny rozmiar: prawie 48 m2.

Dzięki tym działaniom nad obrazem mogą rozpocząć się dalsze prace.

Renowacja obrazu Jana Matejki Joanna d`Arc: opis przedsięwzięcia

Prace nad płótnem Matejki, należącym do zbiorów rogalińskich (depozyt Fundacji im. Raczyńskich) Muzeum Narodowego w Poznaniu rozpoczęły się w marcu 2008 roku. Pierwszy etap konserwacji polegający na zabezpieczeniu i demontażu obrazu został zakończony.

Jednak najważniejsza część przedsięwzięcia planowana jest na drugą połowę 2009 roku.

Obraz wymaga oczyszczenia odwrocia i lica obrazu z zabrudzeń i pociemniałych wtórnych werniksów. Największy problem konserwatorski stanowią znaczne deformacje płótna wywołane niewłaściwym stopniem naprężenia podłoża. Konserwacja obrazu polegać będzie zatem na wymianie dotychczasowego blejtramu na nowoczesne krosno samonaprężające (wykonanie krosna rozpocznie II etap prac).

Przywrócenie pełnej świetności obiektowi wymaga również wykonania nowej ramy i stylowego podestu dla właściwego zaprezentowania dzieła w wyremontowanej galerii. Projekt wyeksponowania obrazu oparty zostanie na oryginalnej oprawie, znanej z przekazu fotograficznego z 1897 roku.

Prace konserwatorskie prowadzone będą w miejscu ekspozycji obrazu - w Galerii Rogalińskiej. Będzie je można śledzić za pośrednictwem naszej strony internetowej, do odwiedzania której serdecznie zapraszamy.